Deprem etkisiyle en çok “güvenli konut” aranıyor

Deprem bölgesindeki illere yakın konumda bulunan Mersin, hem yaralılar hem de yıkıcı etkiden kurtulan binlerce depremzedeye kucak açtı ve 13,5 milyonluk nüfusun yaşadığı deprem bölgelerinden en fazla göçü alan şehir oldu.

Resmi kurumlar ve belediyelerin yanı sıra birçok Mersinli ve sivil toplum kuruluşu da Mersin’e gelen on binlerce depremzedenin barınma sorununu çözmek için canla başla çalıştı. Ancak bu dönemde konutlardaki fahiş konut artışları da gündemden düşmedi. Yazlık ve yayla evlerle beraber, kentteki tüm konut stokunun dolduğu bilgisi haber sitelerinde sık sık yer aldı. Tüm Girişimci Emlak Müşavirleri Derneği (TÜGEM) Mersin Şube Başkanı ve Mersin Ticaret ve Sanayi Odası Emlak Komitesi Başkanı Ümit Mete, medyaya yaptığı açıklamalarda kentin ağırlıklı Hatay olmak üzere 1 milyona yakın depremzede göç aldığını söyledi. Ümit Mete, 1+1 daire kiralarının 10 bine TL’ye çıktığı Mersin’de, deprem öncesi de fahiş fiyatlar olduğunu aktardı.

Mersin Emlakçılar Odası Başkanı Mehmet Sinan Canpolat, fahiş kiralara tepki gösteren isimlerden biriydi. Oda üyesi meslektaşlarının, yaptıkları çağrılara kulak vererek depremzedelerden komisyon ücreti almadıklarını, ev sahiplerine de bir aylık kira bedelini almaları konusunda telkinde bulunduklarını vurgulayan Canpolat, “İki-üç yıl önce yüzde 30-40’a varan bir konut stoku vardı Mersin’de ama nükleer santral ve Rus-Ukrayna savaşıyla beraber bu stok eridi” diyerek konut stokunun bitme noktasına geldiğine dikkat çekti.

İstanbul’dan deprem göçü

Kahramanmaraş’ta yaşanan depremden sonra Türkiye’de deprem riski bulunan kentlerde bina güvenliği açısından önlem çalışmaları başladı. Özellikle İstanbul’da yaşayanlar bina tespiti, kentsel dönüşüm gibi çözüm yolları ararken; İstanbullular arasında daha güvenli olduğunu düşündüğü ilçe veya başka bir şehre taşınmayı düşünenlerin sayısı da artıyor.

İstanbul’da olası Marmara depremi öncesinde yaşananlar sadece ulusal değil, uluslararası medyanın da gündemine oturdu. Fransız Haber Ajansı (Agence France-Presse / AFP), İstanbul’da deprem kaygısıyla artış gösteren ev arayışını mercek altına aldığı dosya haberi, Avrupa ülkeleri media organlarına da yansıdı.

AFP, İstanbul’da deprem beklentisi nedeniyle yaşananları çok yönlü şekilde ele aldığı “‘No longer safe’ from quakes: fear of ‘Big One’ grips Istanbul” başlıklı haberinde, İstanbul’u Türkiye’nin kültürel ve ekonomik başkenti olarak tanımladı. Ayrıca, haberde İstanbul’un 20 milyona yakın insana ev sahipliği yaptığı belirtilerek, İstanbulluların 1999 depremini unutamadığı aktarıldı.

Haberde, “6 Şubat’ta Türkiye’de 48.000’den fazla insanın ölümüne ve tüm bölgelerin harap olmasına neden olan 7,8 büyüklüğündeki depremden bu yana, 140.000’den fazla bölge sakini, binalarını test ettirmek için İstanbul Belediyesi’ne başvurdu” denilerek, “yüksek riskli” görülen binalarla ilgili yıkım kararı alındığı belirtildi.

İstanbul’da olası 7.5 şiddetinde bir depremle ilgili başta İstanbul Büyükşehir Belediyesi faaliyetleri olmak üzere yapılan çalışmalara ve İstanbulluların aldıkları tedbirlere değinilen haberde, Zingat Genel Müdürü Mehmet Erkek‘in görüş ve değerlendirmelerine de yer verildi.

İstanbul’da kuzey semtlere ve müstakil konutlara ilgi arttı

Agence France-Presse sorularını yanıtlayan yenilikçi emlak sitesi Zingat’ın Genel Müdürü Mehmet Erkek, “İstanbul’un fay hattından uzak kuzey bölgeleri arasında Avrupa Yakası’nda Sarıyer ve Anadolu Yakası’nda Beykoz ile ilgili emlak aramalarının arttığını gözlemliyoruz” dedi ve hem bu ilçelerde hem de İstanbul genelinde müstakil evlere yoğun talep olduğunu vurguladı.

Zingat Genel Müdürü Mehmet Erkek, AFP’ye yaptığı özel açıklamada, İstanbulluların şehrin kuzeybatısında yer alan Edirne ve Kırklareli gibi deprem riski düşük şehirlerde konut ve arsa aramalarının da ciddi oranda artış gösterdiğini sözlerine ekledi.

İstanbul sakinleri, bir yandan kent içinde daha az riskli semtlere taşınma arayışına girerken, bir yandan da kent dışına göç ediyor. Eski yapıların yoğunlukta olduğu Üsküdar, Kadıköy başta olmak üzere Avcılar, Beylikdüzü, Bağcılar, Sefaköy gibi pek çok ilçeden şehir dışına deprem göçü gözlemlendi.

Daha güvenli bir yere taşınmak isteyenler zeminin sağlamlığının yanı sıra bina güvenliğine de dikkat ediyor ve sıfır projeleri araştırıyor. İstanbul’da özellikle 1999 öncesi yapılan konutlara ilgi oldukça düşük. Satılık ve kiralık konut arayışında olanlar “bina yaşı” bilgisini kriterlerinde önceliklendirdiler.

Deprem göçünde Edirne güvenli il olarak ön planda

Depremzede vatandaşlar kadar İstanbul başta olmak üzere deprem riski yüksek illerden de hızla göç alan bölgelerden biri de Trakya oldu. Özellikle Edirne aldığı göç rakamlarıyla öne çıktı. Deprem riski düşük sayılı iller arasındaki Edirne’ye gelen depremzede vatandaşlar kiralık konutlara talep gösterirken, İstanbul’da yaşayan vatandaşlar ise deprem endişesiyle Edirne’de zemini kayalık olan köylerden arsa ve ev arayışına girdi. Yine Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının ‘Konut Fiyat Endeksi’ne göre, Ocak ayında endeks değerinin en yüksek artışı gösterdiği alan da Edirne, Kırklareli, Tekirdağ bölgesi oldu. Buradaki artış yıllık yüzde 175’e dayandı.